نام فایل : درباره سوكال

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 15

حجم : 82 کیلوبایت

پريشان انديشى آشفته گفتار پست مدرن
امپراتور برهنه است
درباره سوكال
آلن ديويد سوكال متولد 1955 و فيزيكدان دانشگاه نيويورك از نظر سياسى چپ گرا است و تنها ادعاى او براى اين وابستگى آن است كه در گذشته مدتى در دوران حكومت ساندينيستا در دانشگاه ملى نيكاراگوئه رياضى تدريس كرده است. از جمله استقبال كنندگان ماجراى سوكال نوآم چامسكى بود كه گفت چپ و علوم اجتماعى بهتر است بنيان فكرى خود را بر استدلال عقلى بگذارند. حاصل يادداشت هاى سوكال در اين رابطه نخست به صورت كتابى به نام «شيادى هاى روشنفكرى» در فرانسه و سال بعد تحت عنوان «ياوه هاى مد روز» به چاپ رسيد. سوكال در فيزيك در حوزه هاى مكانيك آمارى، نظريه ميدان كوآنتوم، فيزيك رياضى و فيزيك محاسباتى كار مى كند.
يكى از عقل مى لافد يكى طامات مى بافد
                           بيا كاين داورى ها را به پيش داور اندازيم  حافظ     
اگرچه آغاز كردن با نقل قول هاى ناخوشايند پسنديده و متعارف نيست، براى پى بردن به عمق فاجعه از شما خواننده صبور خواهش مى كنم دندان بر جگر نهاده و پاراگراف زير را مانند دارويى تلخ يك جرعه تا به آخر بخوانيد:
«وقتى عمق زمان جاى عمق هاى فضاى محسوس را مى گيرد، وقتى جابه جا شدن سطح ميانى جايگزين تعيين حدود سطح ها مى شود؛ وقتى شفافيت نمودها را دوباره برپا مى دارد؛ آن گاه رفته رفته از خود مى پرسيم آيا آنچه به اصرار فضا مى ناميم و در عمل نور، يعنى نوعى نور فروآگاهى شبه نورشناختى نيست كه آفتاب، تنها، يك صورت يا يك بازتاب آن است. اين نور در مدتى روى مى دهد كه با زمان نوردهى آنى و نه با گذشت زمان تاريخى يا گاه شناختى سنجيده مى شود. زمان اين آنِ بدون مدت همانا«زمان نوردهى»است؛ خواه اين نوردهى كمتر يا بيشتر از حد باشد. فناورى عكاسى و سينمايى آن وجود و زمان پيوستارى را كه از همه بعدهاى فيزيكى عارى است پيش بينى كرده اند و در اين پيوستار كوانتوم كنش با انرژى و نقطه مشاهده سينمايى يك باره آخرين آثار به جا مانده از يك واقعيت ناپديد شده ريخت شناختى مى شوند.
اين سرعت نور، وقتى به زمان حال ابدى يك نسبيت كه ضخامت و عمق توپولوژيك و غايت شناختى آن متعلق به اين ابزار نهايى اندازه گيرى است انتقال يابد، داراى يك جهت مى شود، كه هم اندازه و هم بعد آن است و خود را با يك سرعت در همه جهات كه چون شعاع هاى يك دايره اند و جهان را اندازه مى گيرند انتشار مى دهد.»
ظاهرا اين پارگراف در اصل فرانسوى آن به قلم پل ويريليو، معمار و مهندس شهرساز و رئيس پيشين «دانشكده معمارى» ، جمله اى 193 واژه اى است كه به اعتراف نويسندگان كتاب «ياوه هاى مد روز» : «بدبختانه هنر شعرى آن به تمامى به ترجمه در نيامده اما كامل ترين نمونه اسهال قلمى است كه تاكنون با آن روبه رو شده ايم.»
متاسفانه نثر مسجع بالا نمونه كميابى نيست و در همين ايران نيز روزانه كتاب هايى نوشته يا ترجمه و راهى بازار مى شوند كه بر وقت و انرژى و استعداد هدررفته پديدآورندگان آنها- كه مى توانست صرف پژوهشى واقعى و كارى اصيل شود- بايد افسوس خورد و بر مرگ درختان تنومند تامين كننده كاغذ آنها بايد زار گريست. به زبان فارسى و مادرى تان مهملاتى خواهيد خواند كه شما را وادار به تحسين لباس زيبا و جديد امپراتور خواهد كرد. نويسندگان كتاب ها از چنان شهرتى برخوردارند و لفاظى هايشان چنان پرطمطراق است كه عقل ناقصتان بى درنگ به نقص خويش اعتراف مى كند. اما نبايد زود واداد. اكنون فرياد آلن سوكال فيزيكدان نظرى دانشگاه نيويورك كه «امپراتور برهنه است» با تلاش جلال حسينى به فارسى ترجمه شده و در اختيار شما است. اين كتابى است پرماجرا كه خيلى ها نمى خواهند شما آن را بخوانيد اما كتابى است دست كم در فارسى به راستى بى همتا.
از ماجراى سوكال (
SOKAL AFFAIR
) اكنون ديگر ده سال مى گذرد و اندكى كهنه شده اما ارزش دوباره شنيدن را دارد. داستان از اين قرار است كه در سال 1994 با انتشار كتاب «خرافات پيش رفته: چپ دانشگاهى و مشاجره هاى آن با علم» به قلم پل گراس زيست شناس و نورمن لويت رياضيدان در نقد چندفرهنگى، ساختارگرايى اجتماعى و پست مدرنيسم، آلن سوكال فيزيكدان به موضوع علاقه مند شده و پس از مطالعات كتابخانه اى وسيع پرونده پروپيمانى از سوءاستفاده هاى روشنفكران فرانسوى و دنباله رو انگليسى زبانشان از مفاهيم علمى تهيه مى كند. سپس تصميم مى گيرد در واكنش به اين پديده دست به آزمايشى غيرعادى بزند. وى بعدها در مقاله ديگرى مى نويسد: «مدت ها است كه از افت معيارها در انسجام فكرى علوم انسانى در برخى از حوزه هاى دانشگاهى در آمريكا ناراحتم. اما من فيزيكدانم و شايد اشكالى در كار من است كه نمى توانم از معناى ژوئى سانس يا ديفرانس سر درآورم، پس براى آزمايش معيارهاى فكرى غالب به يك تجربه دست زدم تا ببينم آيا يك نشريه پيش آهنگ مطالعات اجتماعى كه نام آورانى چون فردريك جميسون و اندرو راس را در شوراى سردبيرى خود دارد مقاله اى را كه حاوى سخنان بى معنا اما به  ظاهر دلنشين است و به ستايش پيش فرض هاى ايدئولوژيك گردانندگان آن نشريه مى پردازد، چاپ مى كند يا خير.»
در سال 1996 سوكال با سرهم بندى لاطائلاتى از حرف هاى فوق مفت پست مدرن و ارجاعات متعدد به چهره هاى محبوب و مشهور اين جريان مقاله اى ساخت تحت عنوان «گذار از مرزها: به سوى هرمنوتيك دگرگشتارى گرانش كوانتومى» و آن را براى نشريه «متن اجتماعى» كه در زمينه مطالعات فرهنگى حرمت فراوان دارد ارسال كرد. اين مقاله جعلى 35 صفحه اى 111 پى نوشت و 216 منبع به همراه داشت. از بخت بد اين مقاله درست زمانى به دست ويراستاران نشريه رسيد كه آنها مشغول گردآورى مقالاتى در پاسخ به ادعاهاى گراس و لويت در قالب ويژه نامه بهار و تابستان با عنوان «جنگ علم» بودند. آنها نيز از خدا خواسته آن را هديه اى بهنگام پنداشتند و مقاله فيزيكدانى كه از ايده هاى آنها دفاع و از هژمونى پساروشنگرى انتقاد مى كرد را بدون داورى چاپ كردند. سوكال آنقدر آنها را دست كم گرفته بود كه در ابتداى مقاله اش وجود دنياى خارجى را انكار مى كند و در جمله اى شيطنت آميز آن را سازه اى اجتماعى و زبانى مى نامد. جايزه ايگنوبل ادبيات سال 1996 (چيزى شبيه جايزه تمشك طلايى در سينما) به خاطر همين افتضاح شرم آور مستقيما به ويراستاران «متن اجتماعى» تعلق گرفت. بلافاصله پس از چاپ مقاله آلن سوكال در مقاله ديگرى به نام «آزمايش هاى تجربى يك فيزيكدان بر روى مطالعات فرهنگى» اين راز را فاش ساخت و چون گردانندگان «متن اجتماعى» از چاپ آن خوددارى كردند در نشريه ديگرى به نام «لينگوآ فرانكا» انتشار يافت. برخلاف سوكال كه گمان مى كرد ابعاد اين ماجرا هرگز از محيط هاى آكادميك فراتر نخواهد رفت، خبر اين رسوايى در صفحه اول نيويورك تايمز، هرالد تريبون اينترنشنال، آبزرور، لوموند و چند روزنامه مهم ديگر در اروپا و آمريكا به چاپ رسيد.
در واقع تنها كارى كه سوكال انجام داد فراهم آوردن چسبى براى وصل كردن مهملات خدايان نظريه فرانسوى معاصر از جمله ژيل دلوز، ژاك دريدا، فليكس گواترى، لوس ايديگره، ژاك لكان، برونو لاتور، ژان فرانسوا ليوتار، ميشل سرز، پل ويريلو و ديگران بود.
...