نام فایل : اهمیت و نقش جنگل ها 15ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 14

حجم : 263 کیلوبایت

اهمیت و نقش جنگل ها
امروزه بحث منآبع طبيعي و محي زيست از جمله مسائلي است كه در بسياري از محافل علمي جهان و حتي مجلات و روزنامه ها به وفور ديده و شنيده مي شود و در اكثر موارد هشدارها جدي و در مورد تخريب منآبع طبيعي و محيط زيست و به خطر افتادن قآبليت سكونت كره زمين است . پژوهشهايي كه در چند ساله اخير صورت گرفته و تغييرات عظيمي كه در شرايط طبيعي كره زمين به وقوع پيوسته بيانگر آن است كه كره زمين در حال گرم شدن و جنگل هاي آن در حال نآبودي است. لاية ازن كه كره زمين را از گزند اثرات زيانبار اشعه ماورآئ بنفش خورشيد محفوظ مي دارد روز بروز نازكتر مي شود و احتمال بروز انواع سرطانها را افزايش مي دهد. قدرت توليد مواد غذايي در سطح جهان به علت فرسايش خاك و بهره برداري بي روبه از زمين و آب در حال كاهش است. بسياري از شهرهاي بزرگ جهان از جمله تهران هوايي فوق العاده آلوده دارند، هوايي پر از اكسيد كربن و تركيبات سرب و گوگرد كه همگي براي سلامتي انسان مضرند. فراواني و تشديد سيلابها بويژه در سالهاي اخير حكايت از بروز اوضاع نابساماني دارد كه بر سر منابع طبيعي تجديد شونده آمده است. اين در حالي است كه هر سال تقريباً 17 ميليون هكتار از جنگل هاي جهان يعني منطقه اي برآبر مساحت اطريش از بين مي روند. در حاليكه اين جنگل ها سهم قآبل توجهي در توليد اكسيژن، پالايش هوا، جلوگيري از فرسايش خاك و بروز سيلاب دارند.
در اين تحقيق به نقش و اهميت جنگلهاي جهان پرداخته شده است:
1- جنگل، مادر چشمه ها و رودخانه ها ست:
امروز با داشتن جمعيتي بالغ بر  65 ميليون نفر نظاره گر نابودي نه تنها باغها و كشتزارها بلكه شاهد از بين رفتن خانه و كاشانه و احشام و حتي جان مردم بوسيلة سيلابهای مهیبی هستيم که کمتر سابقه داشته است. با نگاهي به گذشتة نه چندان دور در مي يابيم بسیاری از مناطقی که زمانی بوسيلة درخت و درختچه و بوته و گياهان علوفه اي پوشيده شده بود، امروز بر اثر قطع بي روية درختان، درختچه ها و بوته كني و چراي مفرط و آتش سوزي حتي آثاري از درختان و درختچه هاي بومي در بعضي از استانها به چشم نمي خورد ، حال چه انتظاري غير از اين وقايع تلخ و ناگوار مي توان داشت، كه گفته اند هر كسي آن درود، عاقبت كار، كه كشت.
با روندی که از سالها قبل در مورد قطع درختان در جنگل هاي جهان و جنگل هاي حفاظتي و حمايتي ساير نقاط جهان وجود داشته و کماکان نیز شاهد هستیم، اکنون نظاره گر بروز سيلابهای خطرسازی شده ایم که دست کم تا کنون دركشورهاي سرسبز جهان مشاهده نشده است. اين  حوادث  ناگوار  در  مناطق  سرسبز جهان  كه  روزگار  درازي  به  بركت  وجود  پوشش  جنگلي  انبوه،  بارشهاي  منظم  و  كافي،  خاكهاي  عميق  و  حاصلخيز  و  تعادل  پايدار  اكوسيستم،  بعنوان  جزيرههاي  امن  و  مصون  از  آفات  و  بلاياي  طبيعي  همچون  سيل  محسوب  ميشد  بصورت  وحشتناكي  عيان  شده  است. می توان گفت هر  چند  سيلابها  ناشي از  بارندگي  هستند  ولي  آنچه  بيشتر  موجب  بروز  سيلابها  شدهاند،  عمل  متقابل  و  قانونمند  طبيعت  در  برابر  بهرهبرداريهاي  بيرويه  انسان،  كاربريهاي  نادرست  اراضي  و  استفادههاي  نابخردانه  انسان  از  منابع  بيكران  آن  است.  طبيعت  بويژه  مناطق  كوهستاني  بنا  به  ماهيت  خود  شكنندهاند  و  فشارهاي  جمعيت  رو  به  رشد  انسان  و  استفادههاي  نامعقول  آنها  را  بر  نميتابند  به  همين  دليل  با آهنگي سريع رو به تخريب گذاشتهاند و براي انسان پيامدهاي ويرانگري نظير سيل به بار ميآورند.
2- نقش اقتصادي جنگل:
به طور كلي درآمد جنگل را به صورت ملموس و غير ملموس بررسي مي نمايند، درآمد غير ملموس آن در ارتباط با نقش و ويژگيهاي جنگل است كه قبلاً بر شمرده شده است و غير از  توليد مستقيم آن است. جنگل به عنوان يك واحد توليدي پايا با درآمد مستمر مي تواند نقش اقتصادي ارزنده اي در دراز مدت داشته باشد. گذشته از اين فرآورده هاي جنگلي اعم از چوب و يا ساير محصولات فرعي ديگر چرخ هزاران هزار واحد توليدي اعم از كوچك و بزرگ را در سراسر جهان به گردش در مي آورند، زيرا جنگل تامين كننده مواد اوليه بسياري از صنايع بوده كه آن صنايع با يكديگر روابط متقابل بنيادي دارند. بطور مثال كارخانجات صنايع چوب و صنايع كاغذ با صنايع ديگر بيش از 100 نوع تبادل كالا دارند كه اين موضوع نقش قابل توجهي در تحرك اقتصاد كشور دارد. علاوه بر اين درختان منبع تامين مواد اوليه براي صنعت داروسازي مدرن نيز مي باشند بطوري كه بيش از 25 درصد مواد مورد نياز صنعت داروسازي مستقيماً از درختان بدست مي آيد. فوايد ديگر جنگلها و مراتع را می توان در حفظ ذخاير ژنتيک گياهی و جانوری، تامين غذا و مامنی برای وحوش و پرندگان و بالاخره اکوتوریسم دانست.
3- نقش جنگلها و مراتع در جلوگيري از رانش زمين:
رشد درختان در دامنهها سبب افزايش پايداري خاك ميگردد.ريشه درختان با فرو رفتن درخاكهاي حساس به لغزش مانند ستونهايي عمل كرده و با ايجاد شبكه متراكم ريشهاي از بهمپاشيدن قطعات يا بلوكهاي لغزشي جلوگيري ميكنند.مطالعات انجام شده در منطقه جنوب شرقي آلاسكا نشان داد كه پس از قطع درختان، افزايش قآبل ملاحظهاي در تعداد لغزشهاصورت گرفت آنها نتيجه گرفتند كه نابودي و فساد تدريجي سيستمهاي تداخلي ريشه درختان(پس از قطع آنها) عامل وقوع لغزشها بودند. هر چند عدهاي اعتقاد دارند كه در بعضي موارد درختان به دليل نيروي وزن خود و يا بر اثر نيرويي كه توسط باد در بعضي از مناطق به درختانوارد ميشود ممكن است باعث لغزش شوند ولي به دلايل زير نقش پوشش گياهي در جلوگيرياز حركت زمين كاملاً آشكار است.
يكي از عوامل مهم و مؤثر در حركتهاي تودهاي يا رانش زمين وجود رطوبت در خاكاست در ايران نيز اكثر لغزشها معمولاً در دامنههاي رو به شمال (سايهگير)كه رطوبت بيشترينسبت به دامنه جنوبي دارند اتفاِق ميافتد.بنآبراين درختان با انجام عمل تبخير و تعرِق و درنتيجه كم كردن ظرفيت نگهداري آب خاك، نقشي ا ساسي در اين مورد ايفا ميكنند درختان بامصرف بالاي آب و تعرِق زياد در حقيقت عمل زهكشي خاك را انجام ميدهند و در نتيجه آن راسبك نگه ميدارند. مطالعات انجام شده در امريكا (ايالت اوهايو)نشان ميدهد كه ضريب اطميناندر برآبر لغزش، در دامنههاي جنگلي پوشيده از درخت 9 برابر بيشتر از دامنههاي بدون درختاست.
- نقش ديگر درختان در حفظ خاك از خطر لغزش، وجود فرايندي بنام برگآب(
Interception
) است. يعني در طي هر بارندگي مقداري از بارش توسط تاج درختان گرفته شده
و قبل از رسيدن به خاك تبخير ميگردد. اين مقدار بارندگي از اين جهت كه در خاك نفوذ نميكند در خشكي خاك و جلوگيري از حركت زمين مؤثر ميباشد. ميزان برگاب بستگي به شكل برگها وتاج درختان دارد و ميزان آن بسته به اينكه درخت در چند ماه از سال برگ داشته باشد تغييرميكند. بنآبراين در درختكاريها استفاده از نهال درختاني كه در زمستان برگ دارند براي اينگونهمحلها مناسب تر است.
همانگونه كه قبلاً گفته شد ريشه درختان از طريق جذب بخشي از آب زيرزميني و خشككردن خاك نقش عمدهاي در پايداري دامنهها دارند.از اين لحاظ گياهان داراي ريشههاي عميقتر و با انشعابات بيشتر نقش بهتري در حفظ خاك خواهند داشت. متأسفانه انسان بر اثر تخريبپوشش گياهي از قبيل تبديل جنگل به زمين زراعتي، شهرسازي و همچنين جادهسازي غيراصولي و ايجاد تأسيسات ارتباطي نقش مهمي در ايجاد لغزش دارد. نتايج حاصل از يكتحقيق در يك منطقه جنگلي نشان داده استبيشترين لغزشها در دامنههايي اتفاِق افتاده است كه قطع يكسره جنگل وجود داشته است. اينقطع جنگل به منظور عبور دكل های برِق فشار قوي و احداث جاده صورت گرفته است..
در اين زمينه تحقيق ديگري در غرب كشور (چهار محال بختياريمنطقه اردل) صورت گرفته است. به استناد اين تحقيق منطقهاي كه در آن لغزش حادث شده در 40 سال گذشته (با استنادبه عكسهاي هوايي سال 1335) داراي جنگل بلوط با تاج پوششيحدود 40 درصد بوده كه بر اثر قطع بيرويه و تبديل اراضي جنگلي به زراعت ديم، هماكنوندرصد تاج پوشش آن به حدود 2 درصد رسيده است. بنابراين تخريب و قطع پوشش گياهيباعث تغيير چرخه آب بصورت كاهش تبخير و تعر
قِ در منطقه و افزايش آب زيرزميني در دامنهلغزش يافته شده است. به اين ترتيب نقش ارزنده جنگلها با استناد به تحقيقات مستدل در مورداين بليه نيز كاملاً آشكار است.
4- نقش جنگلها و مراتع در

...